Introductie

Griekenland, een archeologisch wonder
Van de Akropolis in Athene tot het orakel van Delphi en van het heiligdom van Olympia tot het paleis van Knossos op Kreta: Griekenland is een archeologische schatkamer waar de mythen overal aanwezig lijken. Ook vindt u hier nog erfgoed uit de Byzantijnse periode, zoals de wereldberoemde Meteorakloosters. De gastvrije bevolking en de heerlijke Griekse keuken zorgen ervoor dat u tussen alle indrukken door volop kunt genieten van het Griekse leven. Beleef uw eigen mythe in het archeologische wonder dat Griekenland heet!

Algemene informatie

Geschiedenis

Mythen van Griekenland
Zeus, Apollo, Dionysos, het orakel van Delphi, de Minotauros en de Kolossos; al eeuwenlang is de rijke Griekse mythologie verweven met het leven van alledag in dit zonovergoten land.

Dionysos - god van wijn en vreugde
‘Laat ons drinken!’ Om de sleur van het dagelijkse leven even te vergeten, werd er in het oude Griekenland tijdens bacchanalen uitbundig feest gevierd en wijn gedronken. Volgens de Griekse mythologie bracht de halfgod Dionysos de druivenrank naar de Griekse wereld. Dionysos, zoon van oppergod Zeus, reisde door Griekenland en Azië in het gezelschap van saters, nimfen en bacchanten, die in roes en trans rituelen voltrokken ter ere van de wijngod.
Het orakel van Delphi
In het klassieke Griekenland kwamen van heinde en verre mensen naar Delphi, waar ze in de tempel van Apollo het orakel advies vroegen over moeilijke beslissingen. Het orakel sprak altijd via de hoofdpriesteres Pythia. Gezeten boven een scheur in de grond, waaruit bedwelmende dampen opstegen, raakte zij in trance en begon onverstaanbaar te brabbelen. Priesters vertaalden haar woorden in een vaak cryptisch advies.
Kolossos van - Rhodos
Toen Helios in zijn wagen langs de hemel trok, verdeelde Zeus de wereld onder de goden van de Olympos. Helios had niets gekregen en vroeg Zeus hem het eerstvolgende land dat uit zee zou oprijzen, te geven. Dit was Rhodos. In de haven van het eiland bouwde men in de 3e of 4e eeuw v.Chr. een 32 meter hoog bronzen beeltenis van Helios, de Kolossos, een van de zeven klassieke wereldwonderen. Helaas is er tegenwoordig van het verwoeste beeld geen enkel spoor meer...
Het goud van Mycene
Op zijn zoektocht naar de authenticiteit van Homerus’ epos de ‘Ilias’, begon -amateur-archeoloog Heinrich Schlie-mann in 1876 met opgravingen in de koningsburcht van Mycene. Vlak achter de beroemde Leeuwenpoort stuitte hij op een cirkelvormig terras, waar hij vijf graven vond. Omdat de stoffelijke overschotten overdekt waren met goud, was Schliemann ervan overtuigd dat hij de graven van Agamemnon en zijn familie had gevonden. Met deze ontdekking bracht hij de heldenwereld van Homerus tot leven.
Minotauros van Kreta
Volgens de mythologie werden er ieder jaar op bevel van koning Minos op Kreta 7 jongens en 7 meisjes uit Athene geofferd aan de in een labyrint opgesloten Minotauros, een monsterlijk wezen met de kop van een stier en het lichaam van een mens. Uit protest hiertegen liet de koningszoon van Athene, Theseus, zich met een nieuwe lichting slachtoffers naar Kreta inschepen. Hij slaagde erin het beest te doden en met de hulp van Ariadne, de dochter van koning Minos, vond hij via een rode draad zijn weg uit het labyrint.

Culturele informatie

Rhodos, eiland van Helios
Volgens de Griekse mythologie is Rhodos het eiland van de zonnegod Helios. Helios trok de zon met zijn wagen en vier paarden langs de hemel. Rhodos viel toevallig aan hem ten deel. Het was dag en Helios was net op zijn tocht langs de hemel, toen Zeus de wereld verdeelde onder de goden van de Olympos. Omdat Helios afwezig was, had hij niets gekregen. Toen hij terugkwam, beklaagde Helios zich bij Zeus. Deze was bereid een nieuwe verdeling te maken maar dat wilde Helios niet. In plaats daarvan vroeg hij Zeus en de andere goden erin toe te stemmen dat het eerstvolgende land dat uit zee zou oprijzen voor hem zou zijn. Op dat moment rees uit de zee een prachtig eiland op met een overvloed aan bloemen. Het was Rhodos…

Het paleis van Sissi
Keizerin Sissi kwam regelmatig op Corfu om te kuren en raakte geïnteresseerd in de Griekse mythologie. Tussen 1889 en 1892 liet zij hier een zomerpaleis bouwen dat zowel binnen als buiten met neoklassieke beelden werd gedecoreerd. Sissi zelf noemde het huis naar haar favoriete klassieke held Achilles: het Achilleion. Tegenwoordig doet het paleis dienst als museum, waar nog verschillende overblijfselen uit de tijd van Elisabeth en Wilhelm II, de latere eigenaar van het Achilleion, te bezichtigen zijn. Opmerkelijk zijn de verschillen tussen de Achillesbeelden die de voormalige bewoners lieten plaatsen. Sissi koos voor de stervende Achilles, die tracht een pijl uit zijn hiel te trekken. Wilhelm liet daarentegen een enorme staande Achilles ontwerpen: heldhaftig, sterk en onoverwinnelijk.

Zorba de Griek als grondlegger van de Sirtaki
Het grootste deel van de Griekse folkloristische dansen vindt zijn oorsprong in de oudste tradities. Ze uiten gevoelens van liefde of geluk, het voorbereiden van de mannen voor de oorlog of het uitbundig vieren van trouwfeesten. Iedere streek en elk eiland heeft wel zijn eigen dansen, waarvan de passen vaak weer verschillen van stad tot dorp en zelfs van de ene familie tot de andere, en waarbij de kostuums de regionale oorsprong, het dorp, de familie of de familiale toestand weerspiegelen. Hoewel de meeste toeristen bij het Griekse dansen vrijwel meteen denken aan de Sirtaki, is dit niet de meest populaire dans onder de Grieken. De oudste Griekse rondedans is de Syrtos, die al sinds de oudheid door zowel mannen als vrouwen wordt gedanst. De dansers houden elkaar bij de schouders vast en de leidende danser is met de daaropvolgende verbonden door een zakdoekje. Van het woord ‘syrtos’ is de ‘Sirtaki’ afgeleid, een moderne variant die eigenlijk pas in de jaren zestig is ‘uitgevonden’, bij het verschijnen van de film ‘Zorba de Griek’. Geen klassieke dans dus, maar wel een dans die de toeristen graag meedansen!

Olympische Spelen
In het jaar 776 v.Chr. vonden in het antieke Olympia ter ere van Zeus de eerste Olympische Spelen plaats. Vijf dagen lang werden er hardloopwedstrijden, wagenraces en vijfkampen (speerwerpen, verspringen, discuswerpen, hardlopen en worstelen) gehouden. De winnende atleten werden gehuldigd met een lauwerkrans van de heilige olijfboom. De eer, die gepaard ging met een overwinning, gold niet alleen henzelf, maar ook hun stad of familie. Dat de oude Grieken veel waarde hechtten aan de Olympische Spelen, blijkt wel uit het feit dat zij hiervoor zelfs (tijdelijk) stopten met oorlog voeren.

Meteorakloosters
‘De in de lucht zwevende’, zo luidt de vertaling van Meteora. Liggend op bijna onbereikbare pieken van bijzonder gevormde rotsen lijken de Meteorakloosters ook daadwerkelijk te zweven. In de 14e eeuw bouwden de eerste kluizenaars hun woningen op de imposante rotsen als toevluchtsoord tijdens de strijd tussen het Servische en het Byzantijnse Rijk. Sindsdien zijn er in meer dan zeshonderd jaar vierentwintig kloosters verspreid over de rotsen gebouwd. De monniken konden de kloosters verlaten en bereiken via een touwladder of met behulp van een groot net dat naar boven of beneden werd getakeld. Tegenwoordig zijn er nog maar zes kloosters bewoond. Om deze te bezoeken zijn er nu gelukkig wel trappen en tunnels aanwezig.

Griekse mythologie
Zeus, Apollo, Dionysos, het orakel van Delphi en de Minotauros; Griekenland kent al eeuwenlang een rijke mythologie. Volgens een van deze mythologische verhalen werd ieder jaar op bevel van koning Minos op Kreta 7 jongens en 7 meisjes uit Athene geofferd aan de in een labyrint opgesloten Minotauros, een monsterlijk wezen met de kop van een stier en het lichaam van een mens. Uit protest hiertegen liet de koningszoon van Athene, Theseus, zich met een nieuwe lichting slachtoffers naar Kreta inschepen. Hij slaagde erin het beest te doden en met de hulp van Ariadne, de dochter van koning Minos, vond hij via een rode draad zijn weg uit het labyrint.

Het goud van Mycene
Op zijn zoektocht naar de authenticiteit van Homerus’ epos de ‘Ilias’, begon amateur-archeoloog Heinrich Schliemann in 1876 met opgravingen in de koningsburcht van Mycene. Vlak achter de beroemde Leeuwenpoort stuitte hij op een cirkelvormig terras, waar hij vijf graven vond. Omdat de stoffelijke overschotten overdekt waren met goud, was Schliemann ervan overtuigd dat hij de graven van Agamemnon en zijn familie had gevonden. Met deze ontdekking bracht hij de heldenwereld van Homerus tot leven.

Eten en drinken

Griekse Eetcultuur
Wat de Griekse keuken en haar specialiteiten zo aantrekkelijk maakt is het typisch mediterrane karakter ervan. In de Oudheid, toen de koks even grote roem genoten als dichters, filosofen en redenaars, konden ze -dankzij de macht van Athene en Sparta- gebruik maken van een onuitputtelijke voorraad ingrediënten. Griekse kooplieden brachten kruiden, vruchten, groenten, gevogelte, varkens, runderen en wijnen mee van hun reizen. De handelshuizen rondom de Middellandse Zee zorgden voor een regelmatige toevoer. Op deze periode van rijkdom volgde een 400 jaar durende periode van armoede tijdens de Turkse overheersing. Ofschoon tegenwoordig het aanbod van winkels en markten overvloedig is, worden de keuken en de gebruiken nog steeds beïnvloed door de lange periode van schaarste. Etenstijden worden losjes gehanteerd, mensen ontbijten niet, maar eten om een uur of elf een hapje of kopen bij de 'pasatémpo'-handelaar een zakje pistachenoten, pompoen- of zonnebloempitten. 's Middags neemt men de tijd voor een min of meer overvloedig gerecht van salade en olijven. De namiddag biedt immers tijd genoeg voor een rustpauze. 's Avonds wordt dan ook niet veel meer gegeten, men gaat vaak uit, ergens heen waar men buiten kan zitten, drinkt iets en eet mezédes.

Mezédes
Naast een blik op de Akropolis die hoog boven de wijk uittorent, biedt de gezellige en sfeervolle wijk Plaka in Athene nog veel meer. In dit labyrint van kleine straatjes vol leuke winkeltjes, pleintjes met koele terrassen, livemuziek en cafeetjes, kunt u ook in een van de vele tavernes genieten van heerlijke gerechtjes. Deze zogenoemde mezédes worden ook door de Grieken zelf graag besteld, bijvoorbeeld wanneer ze hun vrienden in een gezellig café ontmoeten. Waarschijnlijk wordt het moeilijk kiezen uit al dit lekkers: kiest u voor melitzonosalata (geplette aubergine met olie, citroen en knoflook), dolmadakia (vlees of rijst gerold in een wijnstokblad) of tyropitakia (kaas verpakt in bladerdeeg)?

Vleesgerechten
De steile hellingen van het schrale Griekenland bieden geen gunstige voorwaarden voor veeteelt. Je treft er voornamelijk schapen en geiten aan, want deze dieren passen zich het best aan de vaak steile, stenige en dorre bergweiden. Deze kudden zijn in eerste instantie van belang voor de melk. Daaruit wordt yoghurt en kaas bereid, een belangrijk onderdeel van de Griekse voeding. Ook de verwerking van wol en leer is nog steeds een belangrijke tak van de economie. Toch heeft ook het vlees een plaatsje veroverd in de Griekse keuken. Grieken geven echter de voorkeur aan jong vlees, kalf, lam of speenvarken. Schaap of geit is niet echt populair. Veel vlees moet daarom geïmporteerd worden, dit maakt het vrij duur waardoor veel vleesgerechten aan feestdagen verbonden zijn. Uit nood werd men echter vindingrijk, waardoor in ovenschotels vlees met vele andere ingrediënten wordt gecombineerd. De bekendste vleesgerechten uit Griekenland zijn Gyros, heerlijk geurend vlees aan een staand, draaiend spit, en Souvlakiá, een vleesspies van lams- of varkensvlees dat voor het grillen wordt gemarineerd.

Féta
Grieken zijn grote kaasliefhebbers. Ze nemen op het vlak van consumptie de tweede plaats, na de Fransen. De féta is veruit het populairst. Omdat deze kaas in grote stukken werd geperst kon je nooit de hele kaas, maar altijd een stukje krijgen. De naam féta betekent dan ook 'stukje'. Van oorsprong is féta een herderskaas, gemaakt van schapenmelk. Vandaag is een stuk féta met een paar zwarte olijven en een stuk brood een van de meest gegeten mezédes. Féta is ook een vast ingrediënt van de Griekse boerensalade. Verder wordt de kaas gebruikt om te marineren en als vulling in talloze gerechten. Wie de echte féta wil kopen moet erop letten kaas te kopen van schapenmelk. Féta van koemelk heeft een totaal andere smaak.

Retsina
Een van de bekendste Griekse dranken is retsina. De oorsprong van deze wijn ligt al in de verre Griekse oudheid. Al duizenden jaren geleden werd retsina bewaard in aardewerken kruiken, die verzegeld werden met hars van pijnbomen. Door het schudden van de wijn tijdens transport loste wat hars in de wijn op, waardoor de wijn op natuurlijke wijze en onopzettelijk een harssmaak kreeg. De Grieken waren dol op deze smaak en bovendien zou de hars een zuiverende werking hebben op de stofwisseling. Later, toen wijn in vaten en flessen bewaard werd, verdween het gebruik van hars voor de afsluiting. Om toch de oude vertrouwde harssmaak aan de wijn te geven, voegt men daarom sindsdien kunstmatig hars aan de wijn toe.

Oúzo
Oúzo is de meest bekende Griekse nationale drank. Zoals alle bewoners van mediterrane streken, koesteren ook de Grieken een grote voorliefde voor anijs. Per slot van rekening is het met witte bloemtrossen bloeiende kruid afkomstig uit het oostelijke deel van het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten.Voor de Egyptenaren was het heilig en de Grieken beschouwden het als een algemeen geneesmiddel. Zodra de kunst van het distilleren, een uitvinding van de Arabieren, zicht in het mediterrane gebied verspreidde begon men daar anijs in alcohol op te lossen en te gebruiken voor versterkende likeuren. Om het anijsaroma aan het anijszaad te onttrekken, moesten de zaden in een alcoholwater oplossing worden geweekt. Pas de distillatie, of zelfs de tweede distillatie, brengt de gewenste smaakstoffen tot bloei. Bijna overal in Griekenland wordt Oúzo gestookt, meestal in kleine hoeveelheden en op ambachtelijke wijze. Iedereen, zelfs de grotere merken, houdt zijn recept geheim. De juiste mengeling van kruiden is erg belangrijk om geen afwijking in de smaak te krijgen. Oúzo wordt bij voorkeur koud gedronken, met ijs en verdund met water. Als nationale drank wordt hij als afsluiter van een maaltijd genuttigd, in het restaurant vaak als gastvrij gebaar van de eigenaar.

Klimaat

Alle Griekse eilanden en de kuststrook van het vaste land inclusief de Peloponnessos hebben een Mediterraan klimaat; zachte vochtige winters en lange hete, droge zomers.

Reisgidsen

Reisboekhandel De Zwerver
De Zwerver is de reisboekenspecialist met een zeer compleet aanbod aan reisgidsen en landkaarten. Bestelde artikelen kunt u eenvoudig online afrekenen en ontvangt u binnen drie werkdagen! Bekijk de reisgidsen Griekenland.

Boekentips

Mykene
Een ware Griekse tragedie
J. Zirkzee
Uitgeverij: Conserve
ISBN: 9054291435
In het meeslepende epos 'Mykene' zijn elementen uit de oude Griekse mythologie en geschiedenis met elkaar verweven tot een romantisch en avontuurlijk verhaal. De ambitieuze Agamemnon van Mykene trouwt met Klytemnestra, prinses van Sparta. Haar ondernemende zuster, de schone Helena, laat zich schaken door de charmante zoon van de Trojaanse koning en vormt indirect de aanleiding tot de Trojaanse oorlog.
Het beleg van de Trojaanse citadel werd al beschreven in de verzen van Homerus. De voorgeschiedenis werpt een heel ander licht op deze oorlog; een oorlog die de levens zal veranderen van eenieder die erbij betrokken is. Geheimen uit het verleden achtervolgen de hoofdpersonen Agamemnon, Klytemnestra en Helena tijdens de lange jaren van het beleg. Een dramatische ontknoping na de val van de stad is onvermijdelijk.
'Mykene' is meer dan een echo uit een schimmig verleden. De persoonlijke getuigenissen van Agamemnon, Klytemnestra en Helena schetsen een indringend beeld van de wereld van de vroege Grieken. Deze roman gaat niet over helden en goden, maar over mensen van vlees en bloed, met hun fouten en eigenaardigheden, twijfels en overtuigingen. In 'Mykene' ontvouwen de gebeurtenissen zich volgens dezelfde innerlijke logica die een ware Griekse tragedie kenmerkt.

Jacqueline Zirkzee is historica en publiciste. 'Mykene' ontstond na een jaren vergend onderzoek. Het verhaal is een mengeling van geschiedenisfeiten en romantische fictie geworden.

Alexander de Grote
Valerio Massimo Manfredi
Uitgeverij: Sijthoff
ISBN: 9024549957
Zijn naam werd onsterfelijk: Alexander de Grote, afstammeling van Achilles en Hercules. Vierentwintig eeuwen geleden trok hij ten strijde, eigenzinnig, avontuurlijk, sterk en inspirerend. Een legendarische held die op zijn veroveringstocht vele steden met zijn naam stichtte. Een veroveringstocht die hem voerde tot aan de Ganges in India.
De Italiaanse auteur en wetenschapper Valerio Massimo Manfredi schreef een groots opgezet, driedelig epos over Alexander de Grote. Het werden wereldwijd bestsellers. Deze 3 boeken; De zoon van de droom, Het zand van Amon, De grens van de wereld zijn nu in een band gebundeld.

Mani
Patrick Leigh Fermor
Uitgeverij: Klassieke Reizen, Uitgeverij Atlas
ISBN: 9045009323
Mani is het meest afgelegen, meest geïsoleerde en wildste gebied van Griekenland. Van de rest van het land afgesneden door de torenhoge bergketen van de Taigetos en ingeklemd tussen de Egeïsche en Ionische Zee, is deze rotsige centrale uitloper van de Peloponnesos het zuidelijkste punt van mediterraan Europa. Tussen Kaap Matapan, het antieke Tainaros, en de kusten van Afrika liggen alleen nog een paar verspreide eilanden. Dicht bij de laatste kaap ligt de grot die naar Hades leidt. Deze bergen waren volgens de bewoners het toevluchtsoord van hun voorouders, de Spartanen, toen er aan hun hegemonie achter de Taigetos een einde werd gemaakt. Het is een gebied vol peilloze afgronden, desolaat en ondoordringbaar, en de paar reizgers die zich er hebben gewaagd, wijzen steeds op een overeenkomst tussen de grillige rotsen en de mensen die er wonen. MANI is het verslag van het verblijf van Patrick Leigh Fermor in deze ruige streek, waarin hij op onnavolgbare wijze het heden en het verleden bij elkaar brengt. Het boek mag met recht een klassieker genoemd worden.

Grensdocumenten

Voor een reis naar Griekenland dient u te beschikken over een paspoort of een identiteitskaart, geldig tot na verblijf. Voor meer informatie kunt u ook www.visumwinkel.nl raadplegen.