OOSTENRIJK

Algemene informatie

Ligging en landschap

Flora en fauna

Ongeveer een derde van Oostenrijk is bedekt met bos. Tot ca. 800 m hoogte groeien loofbossen en hogerop naaldbomen. Boven de 1800 m zijn geen bomen meer te vinden, daarvoor is het te koud. Wel groeit er nog gras maar ook dat kan boven de 2200 m niet meer overleven. De enige gewassen die op die hoogte nog groeien, zijn mossen en vetplantjes. Bekende bergbloemen zijn de Gentiaan en de Edelweiss.
Er zijn opvallend veel Alpendieren die boven de boomgrens (1725–2400 m) leven. De lucht is hier ijl, de temperatuur laag, de vochtigheid tamelijk hoog. Zelfs boven de sneeuwgrens leven nog allerlei dieren, waarvan enkele soorten alleen in dit gebied voor komen. Tot de verbeeldingsprekende dieren zijn de gems en de Alpensteenbok, de Alpenmarmot. In de bossen leven veel dieren zoals herten, reeën en marters.

Klimaat

Oostenrijk bestaat uit twee klimaatgebieden. In de Alpen heerst een hooggebergteklimaat en in de lagere gedeeltes een overgangsklimaat. Dit overgangsklimaat neigt het meeste naar een zeeklimaat en volgens de klimaatdefinitie van Köppen is het zelfs een zeeklimaat. Reden hiervoor is dat de extreme eigenschappen van een landklimaat niet voldoende voorkomen.

Nuttige adressen

Oostenrijk Toeristenbureau
Postbus 94285
1090 GG Amsterdam
Tel. 020-4684793

Ambassade van de Republiek Oostenrijk
Van alkemadelaan 342
2597 AS Den Haag
Tel: 070-3245470

Drinkwater

Het kraanwater in Oostenrijk kan zonder problemen worden gedronken.

Elektriciteit

In Oostenrijk geldt net als in Nederland een voltage van 230V.

Eten en drinken

Sachertorte
Sachertorte is misschien wel de beroemdste taart ter wereld en één van Oostenrijks meest geëxporteerde producten. In vier verschillende formaten, verpakt in houten kistjes, gaat de Sachertorte de hele wereld over. De beroemde chocoladetaart werd in 1832 bedacht door Franz Sacher, op dat moment een zestienjarige koksleerling. Omdat de chef-kok ziek was, kreeg Sacher de opdracht om voor de Oostenrijkse staatsman Metternich een zeer bijzonder dessert te creëren. Het geserveerde gerecht, chocoladetaart gevuld met abrikozenmarmelade en een dikke laag chocoladeglazuur, werd onder de naam Torte vom Sacher een zeer gewilde lekkernij. Franz Sacher opende vlakbij de Stephansdom een delicatessenwinkel, waar de Sachertorte verkocht werd. Zijn zoon Eduard nam het familiebedrijf over en breidde het in 1876 uit door boven de nieuw gebouwde winkel enkele gemeubileerde kamers te verhuren. Hotel Sacher was een feit. In de volgende decennia was zijn vrouw Anna de spil van de zaak; zij bouwde het hotel uit tot een bedrijf met allure waar zelfs de keizer kwam voor koffie met Sachertorte. Het recept van de taart, geserveerd met slagroom en koffie is nog steeds een ‘süsses Geheimnis’.

Fooi

In Oostenrijk zijn fooien niet verplicht, maar 5-10% van het notabedrag is gebruikelijk.

Fotograferen

Bij grenzen, vliegvelden en sommige bezienswaardigheden mag u niet fotograferen of filmen.

Grensdocumenten

Voor informatie over de benodigde grensdocumenten en eventuele visa verwijzen wij u naar: src-cultuurvakanties.nl/reisdocumenten

Nationale feestdagen

Reisafstand

Utrecht – Wenen ca. 1120 kilometer.

Souvenirs

Typisch Oostenrijks zijn houtsnijwerk, handwerk, koebellen, Schnapps en Mozartkugeln (chocola).

Telefoneren

Om naar Nederland te bellen draait u eerst het internationale toegangsnummer 00, dan 31 (het landnummer van Nederland), vervolgens het netnummer van de plaats (zonder nul) tenslotte het abonneenummer. Telefoneren met uw mobiele telefoon is erg duur. Vanuit uw hotelkamer bellen is goedkoper, vanuit een telefooncel (met een telefoonkaart) het goedkoopst.

Tijdsverschil

Er is geen tijdsverschil met Nederland.

Reisgidsen

De Zwerver is de reisboekenspecialist met een zeer compleet aanbod aan reisgidsen en landkaarten. Bestelde artikelen kunt u eenvoudig online afrekenen en ontvangt u binnen drie werkdagen! Bekijk de reisgidsen Oostenrijk.

Boekentips

Sisi’s winterlied
Lucas Zandberg
ISBN 9789054292500
Uitgeverij Conserve
In Sisi’s winterlied neemt Lucas Zandberg de lezer mee op de levensreis van een van de bekendste namen uit de geschiedenis: keizerin Elisabeth van Oostenrijk, beter bekend als Sisi (of Sissi). Tijdens haar Griekse les ontvangt keizerin Elisabeth van Oostenrijk een onheilsbericht. Haar enige zoon, kroonprins Rudolf, is samen met zijn minnares dood aangetroffen in zijn jachtslot. In twee verhaallijnen volgen we de legendarisch mooie Sisi voor en na deze zwarte dag. Uiteindelijk slaat de keizerin steeds meer op de vlucht, haar eigen noodlot tegemoet reizend.

De dood moet een Wener zijn
Mirjam Vossen
ISBN: 90 389 1047 9
Dit boek is een fascinerende wandeling door de Weense geschiedenis met als leidraad de graven en grafmonumenten van 195 beroemde en beruchte Weners. Korte biografieën vertellen onder andere het verhaal achter de met bloemen overdekte kist van Sissi en achter het treurende engeltje boven het vermoedelijke graf van Mozart. Het verhaalt van de monumenten van Beethoven, Schubert en de familie Strauss. Het beschrijft de laatste rustplaats van Gustav Klimt, Egon Schiele, Karl Krauss en de Kaisergruft, de begraafplaats van 146 Habsburgse vorsten. De leuke verhalen en anekdotes geven een goed beeld van de Weense kunst en cultuurgeschiedenis en zijn een prima voorbereiding voor uw Wenen-reis.

Oude meesters
Thomas Bernhard
ISBN: 90 295 0289 4
“Oude Meesters” is een roman van de Oostenrijkse schrijver Thomas Bernhard. Het verhaal gaat over twee mannen, een muziekfilosoof en een geleerde, die elkaar treffen in het Kunsthistorisch Museum van Wenen. Ze voeren gesprekken waarin ze hun gedachten uitwisselen over kunst en het culturele klimaat in Oostenrijk. Kunst en cultuur worden op de hak genomen. De muziekfilosoof is het meest aan het woord. Thomas Bernhard schreef gedichten, romans, verhalen en toneelstukken. Hij rebelleert in zijn werk tegen de tradities en de geest van zijn land. Ook de verhalenbundel “Vertellingen”, uitgegeven bij Bakker 1991, is zeer de moeite waard. Bernhard is een eigenzinnige taalvirtuoos. Zijn taal moet als muziek worden begrepen, zo zegt hij zelf. Hij is absoluut niet geïnteresseerd in mooischrijverij of een prachtig verhaal. “Oude Meesters” is een roman vol sarcastische humor. Dat alleen al maakt het lezen van deze geestige roman voor menigeen zo heerlijk.

Wolfgang Amadeus Mozart

De Oostenrijkse componist Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) is een van de grootste fenomenen uit de muziekgeschiedenis. Mozarts begaafdheid kwam al naar voren op zijn vijfde. Hij gaf toen zijn eerste pianoconcert. Mozart bespeelde verder orgel, viool en altviool. Zijn muzikale aanleg werd door zijn vader Leopold gestimuleerd. Op zijn achtste werden zijn eerste composities gepubliceerd, waaronder enkele symfonieën. Leopold nam Mozart mee op Europese reizen, samen met zijn zusje Maria Anna. De eerste reizen hadden vooral als doel de begaafdheid van de kinderen aan de hoven te demonstreren. Mozarts latere reizen hadden verschillende redenen: studie, vervulling van opdrachten en zoeken naar een positie.
Mozarts composities werden beïnvloed door het werk van Hayden, Bach en Händel. Beethoven kreeg les van Mozart. Qua pianoconcerten was Mozart pionier. De manier waarop hij tegenover het solo-instrument een groot orkest plaatste, waarin de blaasinstrumenten een dialoog met de piano voerden, was nieuw. Zijn concerten waren het voorbeeld voor vele componisten. In zijn Italiaanse opera’s bereikte Mozart synthese tussen tendensen uit de Napolitaanse opera, Italiaanse opera buffa, opéra-comique en tragédie-lyrique en hij stelde daarmee alles wat daarvoor gecomponeerd was in de schaduw. In Die Zauberflöte legde hij de grondslag van de romantische opera.

Gustav Klimt

Gustav Klimt werd op 14 juli 1862 geboren in een voorstadje van Wenen. Na zijn studie in de jaren 1879 - 1883 aan de Weense Kunstgewerbeschule für Kunst und Industrie, kreeg Klimt gaandeweg steeds meer kritiek. De gevestigde orde vond zijn schilderijen pornografisch. Ze weigerden zijn werk op tentoonstellingen of deze werden achter een scherm getoond om de jongelui niet tot ontucht aan te sporen. Klimt zet zich verder af tegen de traditionele opvattingen en wordt medestichter van de Sezession-beweging. Maar ook hier kan hij niet aarden. In 1905 besluit hij dan ook om een nieuwe beweging op te zetten, de Kunstschau. Wel hanteert Klimt hierbij het motto van de Sezession: ‘Elk tijdperk zijn kunst en kunst haar vrijheid.’ Uiteindelijk krijgt Klimt erkenning voor zijn werk, hij wordt zelfs benoemd tot eredocent van de universiteit van München en Wenen. Naast muurschilderingen, tekeningen en andere kunstuitingen, zijn Klimts schilderijen, zoals De Kus, zijn belangrijkste werken.

Schönbrunn

‘O, wat een schone bron!’ schijnt keizer Matthias te hebben uitgeroepen tijdens een jachtpartij in de bossen rondom Wenen. Voor de keizerlijke familie was deze uitspraak reden genoeg om op deze plek een van de mooiste paleizen ter wereld te bouwen. In 1695 begon de architect Johann Bernhard Fischer von Erlach met de bouw volgens een ontwerp in barokstijl, maar pas halverwege de 18e eeuw voltooide de architect Nicolas Pacassi het paleis in neoclassicistische stijl. De zomerresidentie van de Habsburgers telt maar liefst 1441 kamer, waarvan slechts 40 toegankelijk zijn voor het publiek. In de in rococo ingerichte stijlkamers waant u zicht weer even in de periode dat keizer Franz Josef en keizerin Sissi hier statige banketten en balfeesten gaven. De zuivere symmetrie van het paleis vindt u terug in de schitterend aangelegde Franse tuinen. Bloempartijen, grasperken, heggen, beelden en fonteinen en zelfs het oudste nog bestaande dierenpark ter wereld zijn onderdeel van deze prachtige groene oase. En zoals keizer Matthias lang geleden al zei: ‘Schönbrunn, wat een schone bron!’

Sezession

Aan het einde van de 19e eeuw ontstonden er meerdere Sezession-bewegingen. Deze kunstenaars wilden afstand nemen van de bestaande doelstellingen en wilden nieuwe idealen nastreven of een nieuw publiek aanspreken. In Wenen staat Gustav Klimt in 1897, onder invloed van de Jugendstil, aan de basis van de Weense Sezession. Samen met 19 schilders en architecten treden zij uit het burgerlijke Kunstlerhaus om een nuchtere vorm van de Jugendstil te vormen. Eén van de bekendste Sezession-kunstwerken is de 19 meter lange Beethovenfries van Gustav Klimt in het Sezessiongebouw.

Keizerin Sisi

‘Sisi’, zoals hertogin Elisabeth liefkozend door haar familie werd genoemd, trouwde op 16-jarige leeftijd met keizer Franz Jozeph I. Zij werd daardoor niet alleen keizerin van Oostenrijk, maar door de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie vanaf 1867 tevens koningin van Hongarije. Sisi had echter grote moeite met de strenge hofetiquette aan het Habsburgse hof. Uiteindelijk raakte ze in een depressie. In 1898 kwam Sisi door een moordaanslag aan haar einde. Haar lichaam werd bijgezet in de Kapuzinergrift in Wenen, het familiegraf van de Oostenrijkse Habsburgers. Het tragische leven van deze charmante keizerin was de aanleiding voor talrijke boeken en films, waarvan de Sisi-trilogie met Romy Schneider in de hoofdrol het beroemdst geworden is.

Het congres van Wenen

Na de nederlaag van Napoleon in 1814 kwamen op initiatief van de prins van Metternich de Europese overwinnaars in Wenen bij elkaar om de gevestigde orde te herstellen, die zo ruw was verstoord door de Franse keizer. De gekroonde hoofden en gekozen heersers van Europa verbleven een jaar in de stad, waar het hof en de adel hen onderhielden met een reeks bals en andere festiviteiten. Als er belangstellend werd geïnformeerd naar de voortgang van de vergadering was het antwoord: ‘Het congres loopt niet, het congres walst!’. Na dit geldverslindende Wener Congres keerden alle vorsten weer terug op de tronen, waarvan Napoleon ze had verjaagd.

Habsburgse pracht

Het vorstengeslacht Habsburg kwam in 1278 aan de macht in Wenen en benoemde de stad in de 16e eeuw tot het bestuurlijk centrum van het Habsburgse rijk. Ruim 600 jaar heeft deze invloedrijke Europese familie haar stempel op de hoofdstad van Oostenrijk gedrukt. De Habsburgers lieten tal van keizerlijke verblijven bouwen. Een van de bekendste is de Hofburg, die diverse musea, zoals het Sissi-museum, de Nationalbibliothek en verder een aantal schatkamers herbergt. Ook legde de Habsburgers de basis voor de collectie van het beroemde Weense kunsthistorisch museum. Langs de drukke Kärntnerstrasse vindt u de Neuer Markt, waar de 17e-eeuwse Kapuzinerkirche staat. Onder dit kerkje bevindt zich het mausoleum van de Habsburgfamilie, waar zo’n 150 familieleden begraven liggen.

Stephansdom

De Stephansdom torent met zijn hoogte van 136 meter uit boven de Innere Stadt, het oude stadscentrum van Wenen. De grootste kathedraal van Oostenrijk is uitgegroeid tot een van de symbolen van de hoofdstad. Op het hoofdgebouw van het gotische bouwwerk staan vier torens. De blikvanger is de statige zuidelijke toren, in de volksmond ook wel Steffl genoemd. Deze toren is toegankelijk voor publiek en geeft u een schitterend uitzicht over de stad. De noordelijke toren is nooit voltooid. De Stephansdom, zetel van de aartsbisschop van Wenen, liep in de Tweede Wereldoorlog behoorlijke schade op, maar is inmiddels weer in zijn oude glorie hersteld.